Eeuwig vuur

Afgelopen week had ik het geluk om mij terug te mogen trekken in een tiny house op het Zeeuwse platteland. Lezen, denken, schrijven, wandelen. Dat is wat ik nu al dagen doe. Er gebeurt wat er altijd gebeurt als ik schrijftijd maak: dag na dag zak ik verder weg in woorden, beelden, herinneringen, geuren; tezamen vormen ze in een niet door mij te bepalen tempo een verhaal. De wandelingen die ik maak geven lucht aan de woorddichtheid, de brei van ideeën en gedachten die soms ondoordringbaar lijkt. In deze omgeving gebeurt er meer dan dat. Dit is de omgeving van mijn vroege jeugd. Van mijn vierde tot mijn achtste woonde ik in Zeeuws-Vlaanderen. Al lopend zien mijn ogen wat ik als kind ook zag. Ik was een kind dat niet op de dorpse kleuterschool paste. Toen mijn vader zag hoe ongelukkig ik daar was mocht ik thuisblijven. Lezen en schrijven kon ik al, met wat hulp werd ik klaargestoomd voor de stap naar de lagere school. Een stap die ik ooit zou moeten maken maar die mij met grote angst vervulde. Tot die tijd vermaakte ik mij thuis met tekenen en lezen. En heel vaak mocht ik mee met mijn vader. Voor zijn werk reed hij van dorp naar gehucht, zelden een stadje. Zaamslag, Veer, Reuzenhoek, Axel, Hengstdijk; ik hield van de onbegrijpelijke namen van de plaatsjes waarheen we reden.

Lopend langs de akkers, glijden mijn ogen over de diepbruine kluiten aarde, ik kan nog ruiken hoe de geur van mest in het voorjaar in mijn neus drong. Het nu nog niet zo groene gras van de weilanden is bezaaid met molshopen, net als vroeger. Mijn vader en ik telden ze als we lang moesten rijden. Bij honderd kreeg ik een pepermuntje. King. Dezelfde pepermunt die ik op zondag kreeg om de preek door te komen. Twee pepermunten, waren als ik er voorzichtig op zoog, genoeg. Mijn ogen dwalen langs de rijen populieren, de harde wind veroorzaakt een soort gerommel in de kruinen. Niet het zachte ruisen dat over een aantal maanden hoorbaar zal zijn, als het groene blad bewogen wordt door de wind. Geritsel, geruis, gefluister. Als kind stond ik vaak minutenlang stil onder de populieren op het dijkje vlak bij ons huis. 

Heimwee overvalt me. Gemis. Mijn ouders zijn beiden overleden. Ze hebben geen weet van hoe mijn leven na hun overlijden verder is gegaan. Een verhuizing, de geboorte van kleinkinderen, boeken die ik schreef. Heel zelden verlang ik ernaar hen die veranderingen te vertellen. Maar hier, in het landschap van mijn jeugd voel ik het gemis van die vader die mij overal mee naar toe nam, onderweg verhalen vertelde. En luisterde naar mijn kinderfilosofietjes. Dat waren er vele, ik kon nooit stoppen met denken. Het gemis van mijn moeder die koekjes bakte voor onderweg en mij hielp met de vele knutselwerkjes die ik maakte. Ook toen schreef ik al verhalen. Mijn moeder plakte ze in mijn fotoalbum, naast de foto’s van het mollige meisje dat ik was, twee staartjes bijeengebonden met grote witte strikken.

Tijdens een avondwandeling zie ik vlammen in de verte. Zwevend vuur, de schoorstenen die het vuur uitbraken vallen weg tegen de donkere hemel. Opeens ben ik weer het kind, dat op de achterbank van de auto gebiologeerd naar die vlammen kijkt, als we in de avond naar huis rijden, terugkerend van familiebezoek. ‘Dat is het eeuwige vuur van gassen die vrijkomen bij de productie in de fabrieken bij Terneuzen en die afgefakkeld worden,’ had mijn vader mij uitgelegd. Eeuwig vuur, prevelde ik sindsdien als ik naar de vlammen staarde. Prachtige woorden die ik gretig in een van mijn verhalen gebruikte.

Dankbaarheid overvalt me. Niet alleen omdat ik hier mag zijn, de ruimte heb om te schrijven en te denken. Maar vooral omdat ik deze week mij kan laven aan de warme herinneringen die het landschap naar boven haalt. Kleine, vergeten scènes uit mijn kindertijd, die niet altijd makkelijk was. Het moeilijke neemt in de duiding van mijn jeugd nogal eens de overhand. Maar deze dagen niet. En dat doet mij goed. Het besef dat er toch ook liefdevolle aandacht voor mij was.